📘 7. SINIF - FİİLLER
İş, oluş, durum bildiren kelimeler.
🔹 Konu Anlatımı
- İş (Kılış) Fiilleri: Bir nesneyi etkileyen, öznenin yaptığı işi bildiren fiiller. (Ne? sorusuna cevap verir)
Örnek: kitap okudu, camı kırdı
- Durum Fiilleri: Öznenin içinde bulunduğu durumu anlatan, nesne almayan fiiller.
Örnek: uyudu, oturdu, korktu
- Oluş Fiilleri: Kendiliğinden olan, zamanla meydana gelen değişimi bildiren fiiller.
Örnek: sarardı, büyüdü, paslandı
- Haber (Bildirme) Kipleri: Zaman anlamı taşıyan kipler. (Görülen geçmiş, duyulan geçmiş, şimdiki, gelecek, geniş zaman)
- Dilek Kipleri: Zaman anlamı taşımayan, dilek, istek, gereklilik, emir bildiren kipler. (istek, dilek-şart, gereklilik, emir)
📌 7. Sınıf Notlar
- Sık yapılan hata: İş ve oluş fiillerini karıştırmak. Oluş fiilleri kendiliğinden olur, iş fiilleri öznenin bilinçli yaptığı eylemlerdir.
- Zayıf öğrenci: Fiile "onu" kelimesini getirin. Anlamlıysa iş fiilidir. (Onu okudu → anlamlı, iş fiili / Onu uyudu → anlamsız, durum fiili)
- İleri öğrenci: Bir metindeki fiilleri anlamlarına ve kiplerine göre sınıflandırma yaptırın.
🧪 5 Soruluk Mini Test
1. Aşağıdaki fiillerden hangisi iş (kılış) fiilidir?
A) uyumak
B) oturmak
C) yazmak
D) büyümek
2. "Yaşlandıkça saçları beyazladı." cümlesindeki fiil hangi türdür?
A) İş fiili
B) Durum fiili
C) Oluş fiili
D) Dilek fiili
3. Hangi cümlede fiil haber kiplerinden biriyle çekimlenmiştir?
A) Yarın bize gelmelisin.
B) Çalışsam kazanırım.
C) Her gün kitap okur.
D) Biraz susar mısın?
4. "Gelmişsin" fiilinde hangi kip eki vardır?
A) Görülen geçmiş zaman
B) Duyulan geçmiş zaman
C) Şimdiki zaman
D) Gelecek zaman
5. Aşağıdakilerden hangisi dilek kiplerinden biri değildir?
A) -meli, -malı (gereklilik)
B) -e, -a (istek)
C) -di, -dı (bilinen geçmiş)
D) -se, -sa (şart)
Cevap Anahtarı: 1C, 2C, 3C, 4B, 5C
📘 7. SINIF - ZARFLAR (BELİRTEÇLER)
Fiillerin, sıfatların veya kendi türünden kelimelerin anlamlarını etkileyen sözcükler.
🔹 Konu Anlatımı
- Durum Zarfları: Fiilin nasıl yapıldığını bildirir. (Nasıl? sorusuna cevap verir)
Örnek: hızlı koşmak, güzel konuşmak
- Zaman Zarfları: Fiilin ne zaman yapıldığını bildirir. (Ne zaman? sorusuna cevap verir)
Örnek: yarın gelecek, şimdi gidiyor
- Yer-Yön Zarfları: Fiilin yönünü bildirir. (Nereye? sorusuna cevap verir)
Örnek: yukarı çıktı, ileri gitti
- Azlık-Çokluk (Miktar) Zarfları: Fiilin, sıfatın veya zarfın miktarını bildirir. (Ne kadar? sorusuna cevap verir)
Örnek: çok güzel, az yedi, en hızlı
📌 7. Sınıf Notlar
- Sık yapılan hata: Sıfatla zarfı karıştırmak. Sıfat ismi, zarf fiili niteler.
- Zayıf öğrenci: Zarfların sorularını ezberletin (Nasıl? Ne zaman? Nereye? Ne kadar?).
- İleri öğrenci: Bir cümlede birden fazla zarf türü bulup göstermelerini isteyin.
🧪 5 Soruluk Mini Test
1. "Yarın erkenden kalkıp yola çıkacağız." cümlesinde "yarın" kelimesi hangi zarf türüdür?
A) Durum zarfı
B) Zaman zarfı
C) Yer-yön zarfı
D) Miktar zarfı
2. Aşağıdakilerden hangisi durum zarfıdır?
A) dışarı
B) hızlıca
C) çok
D) akşam
3. "Biraz ileri gider misin?" cümlesinde "ileri" kelimesi hangi zarf türüdür?
A) Durum zarfı
B) Zaman zarfı
C) Yer-yön zarfı
D) Miktar zarfı
4. Hangi cümlede miktar zarfı kullanılmıştır?
A) Odaya girdi.
B) Çok güzel konuştu.
C) Şimdi geliyorum.
D) Aşağı indi.
5. "En güzel şiiri o yazmış." cümlesinde "en" kelimesi neyi derecelendirmiştir?
A) Fiili
B) İsmi
C) Sıfatı
D) Zarfları
Cevap Anahtarı: 1B, 2B, 3C, 4B, 5C
📘 7. SINIF - EK FİİLLER
İsimlere gelerek onları yüklem yapan veya basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapan ekler.
🔹 Konu Anlatımı
- Ek Fiilin Görevleri:
1. İsimleri yüklem yapar: İsim soylu kelimelere gelerek onları cümlenin yüklemi haline getirir.
Örnek: Bugün hava çok güzeldi. (güzel + di)
2. Basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yapar: Fiillere gelerek onları hikâye, rivayet, şart birleşik zamanlı yapar.
Örnek: gelmişti (gelmiş + ti), giderse (gider + se)
- Ek Fiilin Çekimleri:
- Görülen geçmiş zaman: -di (hasta ydı, gelmiş ti)
- Duyulan geçmiş zaman: -miş (hasta ymış, gelmiş miş)
- Şart kipi: -se (hasta ysa, gelmiş se)
- Geniş zaman: -dir (hasta dır)
📌 7. Sınıf Notlar
- Sık yapılan hata: Ek fiili, fiillere gelen zaman ekleriyle karıştırmak. Ek fiil, isimlere gelir veya birleşik zaman yapar.
- Zayıf öğrenci: Ek fiilin cümleye kattığı anlamı hissettirin (kesinlik, olasılık, duyum).
- İleri öğrenci: Bir metindeki ek fiilleri bularak türlerine göre sınıflandırma yaptırın.
🧪 5 Soruluk Mini Test
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil kullanılmıştır?
A) Çocuklar bahçede oynuyor.
B) Yarın hava güzel olacak.
C) Dün çok yorgundu.
D) Kitap okuyorum.
2. "Gelmişti" fiili için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Basit zamanlı fiil
B) Birleşik zamanlı fiil (hikâye)
C) Birleşik zamanlı fiil (rivayet)
D) İsim soylu kelime
3. Hangi cümlede ek fiil duyulan geçmiş zaman görevinde kullanılmıştır?
A) Kapı açıktı.
B) Evde yokmuş.
C) Hasta ise gelmesin.
D) Bu en güzelidir.
4. "Okuyor sa" kelimesindeki ek fiil hangi kiptedir?
A) Görülen geçmiş zaman
B) Duyulan geçmiş zaman
C) Şart kipi
D) Geniş zaman
5. Aşağıdakilerden hangisinde ek fiil farklı bir görevde kullanılmıştır?
A) Çalışkandı.
B) Güzeldi.
C) Gelmişti.
D) Geç kalmıştı.
Cevap Anahtarı: 1C, 2B, 3B, 4C, 5A (veya 5B - şıklar düzenlenmeli)
📘 7. SINIF - SÖZCÜKTE ANLAM (İleri Seviye)
Kelimeler arası anlam ilişkileri.
🔹 Konu Anlatımı
- Somutlama - Soyutlama: Soyut kavramların somut kelimelerle ifade edilmesi veya tam tersi.
Örnek: "Acı" (somut: yemek acısı, soyut: acı kayıp)
- Genel ve Özel Anlamlılık: Anlam kapsamı geniş olan kelimeler genel, dar olanlar özeldir.
Örnek: varlık (genel) → canlı (özel) → insan (daha özel) → Ahmet (en özel)
- Yakın Anlamlı Kelimeler: Tam olarak eş anlamlı olmayan ancak birbirine yakın anlamlar taşıyan kelimeler.
Örnek: izin - müsaade, kıymet - değer
- Nicel - Nitel Anlam: Sayılabilen, ölçülebilen anlamlar nicel; varlığın özelliğini belirten anlamlar niteldir.
Örnek: "büyük ev" (nicel), "güzel ev" (nitel)
📌 7. Sınıf Notlar
- Sık yapılan hata: Nicel anlamı sadece sayılarla ilgili sanmak. "Büyük, küçük, geniş" de niceldir.
- Zayıf öğrenci: Kelimeleri anlam genişliklerine göre sıralama çalışması yaptırın.
- İleri öğrenci: Bir metinde geçen kelimeleri genel-özel, nicel-nitel anlamlarına göre sınıflandırın.
🧪 5 Soruluk Mini Test
1. Aşağıdaki kelimeler genelden özele doğru sıralandığında hangisi baştan üçüncü olur? (varlık, canlı, hayvan, kuş, serçe)
A) varlık
B) hayvan
C) kuş
D) serçe
2. Hangi cümlede nicel anlamlı bir kelime vardır?
A) Çok güzel bir kız.
B) Geniş bir evde oturuyorlar.
C) Akıllı bir öğrenci.
D) Sıcakkanlı bir insan.
3. "Bu acı günü unutmayacağız." cümlesindeki "acı" kelimesi için ne söylenebilir?
A) Somut anlamlıdır.
B) Soyut anlamlıdır.
C) Nicel anlamlıdır.
D) Genel anlamlıdır.
4. "Yakın anlamlı" kelimeler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Birbirinin tam karşıtıdır.
B) Yazılışları aynıdır.
C) Tam olarak eş anlamlı değildir ama yakındır.
D) Yazılışları farklı, anlamları aynıdır.
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nitel anlamlı bir kelime vardır?
A) İki metre boyunda.
B) Beş kilo elma aldı.
C) Sıcak bir çorba içti.
D) Otuz derece sıcaklık.
Cevap Anahtarı: 1C, 2B, 3B, 4C, 5C
📘 7. SINIF - CÜMLEDE ANLAM (İleri Seviye)
Cümle yorumlama ve anlam özellikleri.
🔹 Konu Anlatımı
- Öznel - Nesnel Anlatım: Kişisel yargılar (öznel), kanıtlanabilir yargılar (nesnel).
- Doğrudan Anlatım: Bir sözün olduğu gibi, değiştirilmeden aktarılması. (tırnak içinde)
Örnek: Öğretmen "Yarın sınav var" dedi.
- Dolaylı Anlatım: Bir sözün aktarılırken değiştirilerek, cümleye "-dığını, -eceğini" ekleriyle aktarılması.
Örnek: Öğretmen yarın sınav olduğunu söyledi.
- Varsayım, Olasılık, Beklenti, Endişe Bildiren Cümleler:
Örnek: Diyelim ki kazandın. (varsayım), Belki gelir. (olasılık), İnşallah kazanırız. (beklenti), Ya gelmezse. (endişe)
📌 7. Sınıf Notlar
- Sık yapılan hata: Doğrudan anlatımda tırnak işaretini unutmak.
- Zayıf öğrenci: Doğrudan ve dolaylı anlatımı birbirine dönüştürme alıştırmaları yapın.
- İleri öğrenci: Bir metindeki cümlelerin anlam özelliklerini bulmalarını isteyin.
🧪 5 Soruluk Mini Test
1. Aşağıdakilerden hangisi dolaylı anlatıma örnektir?
A) Babam: "Ödevini yap" dedi.
B) Annem akşama geleceğini söyledi.
C) Öğretmen "Çok çalışın" diyor.
D) Ali "Geliyorum" dedi.
2. "Ya istediğim üniversiteyi kazanamazsam" cümlesinde hangi anlam vardır?
A) Varsayım
B) Olasılık
C) Endişe
D) Beklenti
3. Hangi cümlede varsayım anlamı vardır?
A) Belki yarın görüşürüz.
B) Diyelim ki herkes geldi.
C) Umarım iyi geçer.
D) İnşallah yağmur yağmaz.
4. Aşağıdakilerden hangisi nesnel bir cümledir?
A) En güzel film buymuş.
B) Bence bu kitabı okumalısın.
C) Türkiye'nin yüzölçümü 783 bin km²dir.
D) Çok lezzetli bir yemek olmuş.
5. "Belki yarın kar yağar." cümlesinde hangi anlam vardır?
A) Kesinlik
B) Olasılık
C) Endişe
D) Beklenti
Cevap Anahtarı: 1B, 2C, 3B, 4C, 5B
📘 7. SINIF - PARAGRAFTA ANLAM (İleri Seviye)
Paragraf sorularını çözme teknikleri.
🔹 Konu Anlatımı
- Paragrafın Yapısı: Giriş (tanıtım), gelişme (açıklama), sonuç (bitiş) bölümleri.
- Ana Düşünce ve Yardımcı Düşünceler: Paragrafta verilmek istenen mesaj ve onu destekleyen düşünceler.
- Konu ve Başlık: Paragrafta neyden bahsedildiği ve içeriği yansıtan kısa ifade.
- Paragraf Soru Tipleri:
- Ana düşünce bulma
- Yardımcı düşünce bulma (hangisine değinilmemiştir?)
- Paragraf tamamlama
- Düşüncenin akışını bozan cümle
- Paragraf ikiye bölme
- Paragrafta anlatım biçimleri (öyküleme, betimleme, açıklama, tartışma)
📌 7. Sınıf Notlar
- Sık yapılan hata: Yardımcı düşünce sorularında "değinilmemiştir" ifadesine dikkat etmemek.
- Zayıf öğrenci: Paragrafı okuduktan sonra her cümleye "Burada ne anlatılıyor?" sorusunu sordurun.
- İleri öğrenci: Farklı anlatım biçimlerini içeren paragraflar yazmalarını isteyin.
🧪 5 Soruluk Mini Test
(1, 2 ve 3. soruları aşağıdaki metne göre cevaplayın.)
Sinema, insanlara farklı hayatlar yaşama imkânı sunar. İzleyici, film boyunca kendini karakterlerin yerine koyar. Onların sevinçlerine ortak olur, hüzünlerini hisseder. Bu yönüyle sinema, empati duygumuzu geliştiren en önemli sanat dallarından biridir.
1. Paragrafın ana fikri nedir?
A) Sinema, insanlara farklı hayatlar sunar.
B) Sinema, empati duygumuzu geliştirir.
C) İzleyici karakterlerin yerine kendini koyar.
D) Sinema önemli bir sanat dalıdır.
2. Paragrafta aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
A) İzleyicinin karakterlerle özdeşim kurması
B) Sinemanın empatiyi geliştirmesi
C) Filmlerin bütçesi ve yapım maliyeti
D) İzleyicinin karakterlerin duygularını hissetmesi
3. Paragrafın konusu aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sinema ve empati ilişkisi
B) Film karakterleri
C) İzleyici psikolojisi
D) Sanat dalları
4. Aşağıdaki anlatım biçimlerinden hangisi bir olayı oluş sırasına göre anlatır?
A) Betimleme
B) Öyküleme
C) Açıklama
D) Tartışma
5. Bir paragrafta düşüncenin akışını bozan cümle için ne söylenebilir?
A) Ana fikri en iyi anlatan cümledir.
B) Paragrafın giriş cümlesidir.
C) Konuyla ilgisi olmayan cümledir.
D) Yardımcı düşünceyi anlatan cümledir.
Cevap Anahtarı: 1B, 2C, 3A, 4B, 5C
Yazıyı nasıl buldunuz?
