1. ÜNİTE SONU ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI
Kayaçlar, madenler, fosiller ve Dünya'nın dönme-dolanma hareketleriyle ilgili soruları çöz, ardından cevaplarını kontrol et.
Madenler ve Kullanım Alanları
Verilen madenleri uygun kullanım alanlarıyla eşleştiriniz.
Madenler
Kullanım Alanları
1-Demir → d | 2-Mermer → c | 3-Bor → ç | 4-Altın → a | 5-Bakır → b
e seçeneği bu eşleştirmede kullanılmayan çeldirici seçenektir.
Dünya'nın Yaptığı Hareketler
Görselde pembe ve beyaz oklarla gösterilen hareketlerin isimlerini yazınız.
Dönme hareketi.
Dünya'nın kendi ekseni etrafında bir tam tur dönmesi yaklaşık 24 saat sürer.
Dolanma hareketi.
Dünya'nın Güneş etrafında bir tam tur dolanması yaklaşık 365 gün 6 saat sürer.
Fosil Olarak Değerlendirilebilen Kalıntılar
Verilen canlı kalıntılarından hangilerinin fosil sayılabileceğini belirleyiniz.
Dinozor kemikleri, yumurta kabuğu ve milyonlarca yıl önce yaşamış sivrisineğin reçine içinde korunmuş hâli fosil olarak değerlendirilebilir.
Sonbaharda yere düşen yaprak ise günümüzde oluştuğu için fosil değildir.
Dünya'nın Dönme ve Dolanma Hareketlerini Modelleme
Uygun araç gereç kullanılarak Dünya'nın iki hareketinin modellenmesi.
Dünya'nın hem kendi ekseni etrafında dönmesini hem de Güneş'in etrafında dolanmasını gösterebilmek için modelde Güneş, Dünya ve hareketleri gösterecek düzenekler bulunmalıdır.
Verilen özgün görselde öğrencilerin seçtiği araç-gereçlerin ayrıntıları bulunmadığından isim üzerinden kesin cevap vermek mümkün değildir.
Doğru araç gereç; Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesini ve aynı zamanda Güneş'in etrafında dolanmasını birlikte gösterebilen araç gereçtir.
Örneğin bir lamba/ışık kaynağı Güneş, bir top Dünya ve çubuk/kol mekanizması da Dünya'nın hareketlerini göstermek için kullanılabilir.
Modelin amacı sadece Dünya'yı göstermek değil, iki farklı hareketi aynı model üzerinde gözlemletebilmektir.
Açık Uçlu ve Görsel Sorular
Soruları cevaplayınız ve açıklamalarınızı kontrol ediniz.
Kayaçların yapısında bulunan minerallerin çeşidi ve miktarı farklı olduğu için kayaçların renkleri ve sertlikleri de farklı olabilir.
Ham madde, bir ürünün üretilmesinde kullanılan işlenmemiş veya temel maddelerdir.
Örneğin demir cevheri çeşitli işlemlerden geçirilerek otomobil ve inşaat sektöründe kullanılan ürünlerin üretiminde kullanılabilir.
- Takı ve mücevher yapımı
- Elektronik sektöründe bazı ürünlerin üretimi
- Yatırım ve süs eşyası
- Isıya dayanıklı cam üretimi
- Seramik üretimi
- Deterjan ve temizlik ürünleri
- Tarım ve gübre uygulamaları
- Çeşitli sanayi alanları
Linyit özellikle yakıt ve elektrik enerjisi üretiminde kullanılır.
Fosiller çoğunlukla tortul kayaçlar içerisinde bulunur.
Geçmişte yaşamış canlıların kemikleri, kabukları, izleri veya bitki kalıntıları fosilleşerek kayaçların içinde korunabilir.
Not: Sorunun özgün Dünya-Güneş görseli metinde bulunmadığı için K, L, M ve N harflerinin hangi konumlara yerleştirildiği görülmemektedir.
Dünya'nın Güneş'e bakan tarafında gündüz, Güneş'ten uzak ve ışık almayan tarafında ise gece yaşanır.
Bu nedenle görselde Güneş'e dönük olan K, L, M veya N noktaları belirlenerek cevap bulunur.
Önemli: Özgün görsel olmadan K, L, M, N için kesin harf cevabı vermek doğru olmaz.
Hatice ve Erdem doğru cevapları vermiştir.
Hatice'nin verdiği gübre ve tencere, Erdem'in verdiği ısıya dayanıklı cam ve ilaç madenlerden/kayaçlardan elde edilen ham maddelerle üretilebilen ürünlere örnektir.
Selim'in cevabındaki otomobil bu soru kapsamında doğrudan uygun örnek olarak değerlendirilmez.
Görseldeki 1 ve 2 numaralı hareketleri inceleyerek soruları cevaplayınız.
a. Mevsimler kaç numaralı hareket sonucu gerçekleşir?
Mevsimlerin oluşumu Dünya'nın Güneş etrafındaki
dolanma hareketi ve eksen eğikliği ile ilişkilidir.
Görselde dolanma hareketi 2 numara ise cevap
2'dir.
b. 1 numaralı hareketin tamamlanma süresi nedir?
Eğer 1 numara Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönme
hareketini gösteriyorsa yaklaşık 24 saat.
c. 2 numaralı hareketin tamamlanma süresi nedir?
Eğer 2 numara Dünya'nın Güneş etrafındaki dolanma
hareketini gösteriyorsa yaklaşık 365 gün 6 saat.
🧠 Hızlı Bilgi Özeti
Kısa Cevap Anahtarı
Öğretmen ve öğrenci için hızlı kontrol.
1-d, 2-c, 3-ç, 4-a, 5-b
1. Dönme hareketi
2. Dolanma hareketi
Dinozor kemikleri, eski yumurta kabukları ve milyonlarca yıl önce yaşamış sivrisineğin reçine içinde korunmuş hâli.
İki hareketi de gösterebilen model seçilmelidir.
1. Kayaçların mineral yapılarının farklı olması.
2. Ürün üretiminde kullanılan temel/işlenmemiş madde.
3. Takı, mücevher, elektronik vb.
4. Cam, seramik, deterjan, tarım ve sanayi vb.
5. Yakıt ve elektrik enerjisi üretimi.
6. Çoğunlukla tortul kayaçlarda.
7. Güneş'e bakan taraflar gündüzdür.
8. Hatice ve Erdem.
9. Mevsimler: dolanma + eksen eğikliği; dönme: yaklaşık
24 saat; dolanma: yaklaşık 365 gün 6 saat.
Yazıyı nasıl buldunuz?
