Değerli Veliler,

Çocuğunuzun okula başlamasıyla birlikte hayatınızda yeni bir sayfa açılıyor. Bu başlangıç hem onun hem de sizlerin hayatında yepyeni bir dönemin ilk anları... İlk adımları... Okul, çocuğun gelişiminde önemli hatta en önemli adımlardan biridir. Okula başlamak; çocuğun yeni ve karmaşık bir sosyal çevreye girmesi, birey olarak toplumda yer alması ve dış dünyaya açılması demektir.

Çocuğumuzu Daha Yakından Tanıyalım

1. Sınıfa Başlayacak Çocukların Genel Gelişimsel Özellikleri

Fiziksel Özellikler:

• Bu yaştaki çocuklar çok enerjik ve hareketlidirler.
• Dikkat süreleri kısadır, çabuk yorulurlar.
• Küçük yazı ve nesnelere odaklanmada güçlük çekebilirler.
• Fiziksel tehlikelere ve kazalara açıktırlar.
• Bilek, parmak kemikleri ve kasları hassas işleri yapabilecek olgunluğa tam ulaşmamıştır; el-parmak becerileri görece zayıftır. Bu nedenle yazı yazma ve incelik isteyen işler zor olabilir.

Duygusal Özellikler:

1. sınıf öğrencilerinin çoğu öğretmeni memnun etmeye istekli olup, başkalarının hislerine karşı daha duyarlı olmaya başlarlar.

Çocuğumuzun Okul Kaygısını Giderebilmek İçin Neler Yapmalıyız?

Çocuğunuzun okula başlaması sizin için de yeni bir süreçtir. Bu durum kaygı düzeyinizi artırabilir. Kaygı, özellikle ebeveynle çocuk arasında bulaşıcıdır. Çocuk, kaygı duyduğu her durumda sizin de kaygılandığınızı gördüğünde, kendi korkularının yerinde olduğunu düşünecektir. Ancak çocuğunuzun başarılı bir okul deneyimi için öncelikle siz sakin kalmaya çalışın. Bunun yanı sıra:

• Çocuğunuz okula gitmek istemediğinde onu suçlamayın; korkusu ve gözyaşlarıyla alay etmeyin.
• Çocuğunuzun okula gitmesi konusunda ailenin tüm fertleri olarak kararlı ve tutarlı olun. Okulun amacını açıklayın. Okula gitmemesi halinde yapılan çalışmalardan geri kalacağı ve bunun bazı aksaklıklara yol açabileceğini anlatın.
• Çocuğunuz okul konusunda kaygılıysa ve kaygıları hakkında konuşmaktan kaçınmıyorsa, sorularını öğrenin ve cevaplamaya çalışın. Okulda bazı şeylerin eğlenceli ve kolay, bazı şeylerin de biraz daha zor olabileceğini; ancak anne-babası olarak her zaman yardıma ve konuşmaya hazır olduğunuzu vurgulayın.
• Çocuğun fiziksel yakınmaları varsa kontrol için doktora götürün.
• Çocuğunuza korkularının üstesinden gelmesi için çeşitli yollar öğretin. Örneğin "hayal etme çalışması": kaygılandığı anlarda hoş bir anıyı hatırlamasını isteyerek kaygıdan uzaklaşmasını sağlayabilirsiniz. Ayrıca yaşadığı sıkıntının geçici olabileceğini ve benzer durumda olan başka çocukların da olduğunu anlatın.

Okula Yeni Başlayacak Çocuğumuz İçin Neler Yapmalıyız?

• Öncelikle çocuğunuzu okulla ilgili olarak önceden bilgilendirin ve okulu gezdirin.
• Okulun ilk gününü anlatan kitaplar okuyun; böylece çocuğunuz yaşayabilecekleri hakkında fikir sahibi olur.
• Çocuğunuzun okulda kullanacağı defter ve kırtasiye malzemelerini kendisinin seçerek almasına olanak tanıyın.
• Her şeyi önceden hazırlayarak ilk sabah yaşanacak telaşı mümkün olduğunca azaltın.
• Okulun ilk günlerinde çocuğunuza ufak sorumluluklar verin; bu, ileride okulla ilgili sorumlulukları kolayca ve zamanında yerine getirmesine yardımcı olur.
• Okul hakkında abartılı yorumlardan kaçının. Çocuğunuza okul, sınıf, sıra, öğretmen, müdür, ders, teneffüs, sınıf arkadaşı gibi kavramlar konusunda bilgi verin.
• Okulların açıldığı ilk günlerde çocuğunuzla birlikte okula zamanından erken gidin; böylelikle sınıfa ve sırasına yerleşmek için bolca zamanı olur. Öğretmeniyle kısa bir birebir görüşme imkânı bulması onu rahatlatacaktır. Bu sayede çocuğunuz sınıfını kendisine ait bir yer olarak hisseder.
• Çocuğunuzu "okuf"la (okulla tehdit ederek) korkutmayın. Okul ceza verilen bir yer olarak gösterilmemelidir. Hata yaptığında öğretmenden korkutursanız, öğretmenden ve okuldan soğumasına sebep olabilirsiniz.
• Vedalaşmaları çabuk ve kısa tutun; ayrılıkların doğal olduğunu hissettirin.
• Okul çıkışında onu tam zamanında alacağınızı ya da servise bineceğini, evde mutlaka karşılayacak birinin olduğunu açıklayın. Kaygılı çocuklar, anne-babalarının evde kendisini karşılamayacağı düşüncesiyle okula gitmek istemeyebilirler.
• Gerekirse çok kısa bir süre sınıf arkadaşlarından bazılarıyla tanışın ve ders programını inceleyin.
• Çocuğunuz okuldayken sizin neler yaptığınızı anlatın. Bazı çocuklar anne-babadan ayrılmakta zorluk yaşar ve kendileri yokken anne-babalarının neler yaptığını merak eder. Zamanla okul gününün bir başı, ortası ve sonu olduğunu, sizin de başka sorumluluklarınız olduğunu ancak ihtiyacı olduğunda yanında olacağınızı anlatın.
• Çocuğunuza adres ve telefon numaranızı öğretin. Okul dönüşü evde olmayacaksanız telefon edip gününün nasıl geçtiğini sorun.
• Eve geldiğinde çocuğunuzla okulda yaşadıklarını konuşun; gününün nasıl geçtiğini öğrenmek hem çocuğunuzun duygularını paylaşmasını sağlar hem de sizin soru işaretlerinizi azaltır.

Neden Önemli?

Tüm bunlar çocuğunuzun okulla ilgili güzel duygular hissetmesine ve psikolojik olarak kendini okula hazırlamasına yardımcı olacaktır. Yeni bir ortam çocuk için kolay değildir. Araştırmalar, okula yeni başlayan her beş çocuktan dördünün okulun ilk günlerinde sınıfta kaygı yaşadığını göstermektedir.

Bilişsel Özellikler: 7–8 yaş beyin gelişiminin en dinamik dönemlerinden biridir ve bu dönemdeki beyin pek çok öğrenmeye olanak sağlar. Bu yaştaki çocuklar okuma, yazma, heceleme, yönergelere uyma ve matematiksel işlemler yapma gibi bazı becerileri yerine getirebilirler; ancak bu etkinliklerin sık sık tekrarlanması gerekir.

Aynı yaşta olmalarına rağmen her çocuğun kendine özgü kişisel özellikleri vardır. Okul sürecinin başlamasıyla çocuğunuzda da kişiliğini kazanmaya yönelik çabalar artar. Psikolojik olarak sizden veya başkalarından etkilenir. Çocuğunuz kendi iç zenginliğiyle çevreye daha fazla açılmaya başlar; artık dünyada başkalarının da olduğu bilincine varır.

Okul, Çocuğumuz İçin Neler İfade Ediyor?

Okul çocuklar için yeni bir sosyal ortamdır ve onlara şu anlamları taşır:

• Yeni ve farklı arkadaşlar, öğretmenler
• Yeni bir fiziksel çevre
• Yeni kurallar ve onları bekleyen sorumluluklar (örneğin sabah kalkıp hazırlanmak, okula yetişmek vb.)